Yerkürenin cansız doğasını oluşturan mineraller, kayalar, fosiller, topraklar, yer şekilleri ve su kaynakları gibi jeolojik zenginliklerin (jeoçeşitlilik) insanlık ve ekosistemler için taşıdığı hayati önemi anlatmak ve bu konuda küresel bir farkındalık yaratmak amacıyla 2021 yılında, her 6 Ekim tarihi, UNESCO tarafından Uluslararası Jeolojik Çeşitlilik Günü ilan edilmiştir. Her yıl farklı bir ana tema ile kutlanan “Uluslararası Jeolojik Çeşitlilik Gününün” bu yılki ana teması “Jeoçeşitlilik Kapımızın Önünde (Geodiversity On Our Doorstep)” olarak belirlenmiştir.

Gezegendeki tüm canlıların refahı ve zenginliği için cansız doğanın önemine dair toplumu bilinçlendirmeyi amaçlayan Uluslararası Jeolojik Çeşitlilik Gününün bu yılın teması, jeolojik çeşitliliğin yalnızca uzak coğrafyalarda değil, yaşadığımız kentlerde ve gündelik hayatımızın her alanında bulunduğuna dikkat çekmektedir.

Jeolojik çeşitliliğin insanlık için önemli olmasının pek çok nedeni vardır. Bunlardan sadece birkaçı;

• Gezegenimizin sınırlı olan mineral, toprak ve su gibi doğal kaynaklarının bilinçli, verimli bir şekilde kullanılması ve yönetilmesini teşvik ederek kaynak yönetimini sağlamak,
• Canlı yaşamının (biyoçeşitliliğin) temelini ve yaşam alanını oluşturan jeolojik çevre ile tüm canlılar arasındaki kritik bağı topluma aktararak biyoçeşitlilik ile olan bağlantısını topluma anlatmak,
• Geçmişteki iklim değişikliklerini ve yaşamın evrimini anlamada jeolojik kayıtların rolünü göstermek; deprem, heyelan veya tsunami gibi doğal afet risklerinin önlenmesinde yer bilimlerinin önemini vurgulamak,
• Eşsiz jeolojik oluşumlara sahip alanları, jeositleri ve UNESCO Küresel Jeoparkları gibi jeolojik miras ögelerini koruma altına alarak yerel kalkınmaya katkı sağlamasını desteklemek,
• Yerbilimleri eğitimini yaygınlaştırarak “Birleşmiş Milletler`in Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları`na” ulaşılması için dünya çapında toplumları ve bilimsel kuruluşları bir araya getirerek uluslararası iş birliğini teşvik etmek,

şeklinde ifade edilebilir.

Jeoçeşitliliğimize Sahip Çıkalım

Ülkemiz jeolojik yapısı gereği sahip olduğu zengin jeolojik çeşitliliğe karşın, bu mirasın belirlenmesi, envanterinin çıkarılması ve korunması konusunda kapsamlı ve bütüncül çalışmalara ihtiyaç duymaktadır. Jeolojik miras alanlarının tahrip edilmesi ve geri dönüşü mümkün olmayan biçimde kaybedilmesi, yalnızca doğal değerlerimizin değil, gelecek kuşakların ortak mirasının da yok olması anlamına gelmektedir.

Jeolojik mirasın korunması için ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının sorumluluk üstlenmesi; bilimsel envanter çalışmalarının yürütülmesi, gerekli yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi ve jeolojik değerlerin arazi kullanım ve planlama süreçlerinde entegre edilmesi gerekmektedir. Günümüzde toplumların refahı da jeolojik kaynakların çeşitliliğine dayanmaktadır. Bu kaynaklar, insan evriminin ilk yıllarından beri kullanılmaktadır ve modern insanlığın ekonomik ve sosyal kalkınmasında hayati bir rol oynamaktadır. Akıllıca kullanıldığında, maden kaynakları zenginlik, istihdam, hayati bir sosyal ve doğal çevre ve barış yaratır,

Yine sıklıkla iklim değişikliği etkileri ile doğa kaynaklı afetlerden etkilenen ülkemizde, doğada jeolojik ve jeomorfolojik süreçlerin nasıl gerçekleştiğine dair bilimsel bilgiler, afet risklerinin önlenmesi (depremler ve tsunamiler, volkanlar, sel, heyelanlar vb.), iklimin gelecekte nasıl değişebileceğinin anlaşılmasına ve arazi kullanım planlaması ile mekânsal yönetim konusunda akıllı çözümlerin desteklenmesi açısından son derece önemlidir.

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası olarak, milyonlarca, hatta milyarlarca yıllık jeolojik süreçlerle oluşan ve yok edildiğinde yeniden kazanılması mümkün olmayan jeolojik mirasımızın belirlenmesi, korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması yönündeki çalışmaların takipçisi olmaya ve jeoçeşitliliğimize sahip çıkmaya devam edeceğiz.

Jeolojik çeşitlilik kapımızın önünde.

Görmek, tanımak ve korumak sorumluluğumuzdur.

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası

Yönetim Kurulu

#GeodiversitDay