EVDE, İŞTE, OKULDA, SOKAKTA, KENTTE

YAŞAMIN HER ANINDA

DEPREMİ VE DEPREM SUÇLARINI UNUTMA UNUTTURMA

ÖĞREN, HAZIRLAN, HAREKETE GEÇ, SORGULA VE DENETLE

Yaşadığımız tecrübeler deprem ve diğer afetlerle risk yönetimi temelinde mücadele etmek için yeterli deneyim ve bilgi birikimini sağlamıştır. Ancak ülkemizde yerleşim alanlarımız, merkezi ve yerel yönetimlerdeki politikasızlıklar ya da yanlış politikalar sonucu genelde afetler, özelde ise depremler karşısında hâlâ hazırlıksız ve dirençsizdir.

Ülkemizde, deprem bilinci ile risklerine karşı hazırlığı artırmak amacıyla her yıl 1-7 Mart tarihleri arasında kutlanan (!!!) “DEPREM HAFTASI” merkezi ve yerel idarelerin hamasi nutuklarının duyulduğu değil, başta 1999 Marmara ve 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler olmak üzere yaşadığımız büyük afetlere rağmen yapılması gerekenlerin neden yapılmadığının, afet/deprem suçlarının hala neden cezasız kaldığının sorgulandığı bir hafta olmalıdır.

• Kentlerimizin arazi kullanım ve jeolojik-jeoteknik ve mikrobölgeleme haritaları tamamlanmamış, il afet risk azaltma planları istenilen düzeyde uygulanmamıştır.
• Depremlere kaynaklık yapan diri faylara yönelik bir mevzuat hazırlanmamış, 1953 yılında yayımlanan “Yersarsıntısı Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Talimat” ile fay hatları üzerinde yapı yapılması yasaklanmışken aradan geçen 73 yılda bu yasak gözardı edilmiştir. Bugün gelinen noktada depremlere kaynaklık eden diri fay hatlarının sakınım bantları üzerinde yapılaşma olanca hızıyla sürmektedir.
• Deprem ve depremin tetiklediği yüzey faylanması, sıvılaşma, yanal yayılma, heyelan, tsunami, vb. risklerin azaltılmasına yönelik bütçe kalemleri, fonlar oluşturulmamıştır.
• 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler başta olmak üzere birçok afette görüldüğü gibi Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD)`nın yeterliliği ve kurumsal kapasitesi analiz edilmemiş, afet risk yönetim yapımız değiştirilememiştir.
• “Takdir-i İdari Afetler” karşısında afetzedelerin adalet arayışı sürmektedir. Hala afet /deprem hukuk sistemi oluşturulmamış, alanında uzmanlaşmış afet/deprem özel ihtisas mahkemeleri kurulmamış, “AFET SUÇU” kavramı Türk Ceza Kanununda işlevlendirilememiştir.

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası olarak her yıl olduğu gibi bu yılki “Deprem Haftası”nda da tekrar vurgulamak isteriz ki; doğal olan depremdir, doğal olmayan ise afettir. Depremleri önlemek mümkün değildir, ancak zararlarını ortadan kaldıracak veya en aza indirgeyecek teknik, hukuki, mali ve sosyal politikaları uygulamak mümkündür ve bunlar bizim elimizdedir.

İhtiyacımız olan sadece insanın değil doğal çevrenin ve tüm varlıklar için deprem zararlarını azaltmaya odaklanan, jeolojik gerçekliğimizle uyumlu bir Ulusal Deprem Risk Yönetim Sisteminin bir an önce kurulması ve işlevsel hale getirilmesidir.

Afet yönetim tarihimizi dolduran ve gereği yapılmayan sözlere, içi doldurulmamış yeni afet milat tarihlerinin ilan edilmesine ve “Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Torba Kanun Teklifi” ile deprem risklerinin azaltılmasında en temel emniyet mekanizması olan zemin ve temel etütlerinin sermayeye yeni rant alanı olarak açılmasına ise hiç ihtiyacımız bulunmamaktadır.

Basına ve kamuoyuna saygıyla duyurulur.

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası
Yönetim Kurulu