Değerli SMM Üyelerimiz,

Bildiğiniz üzere TBMM’ne Ardahan Milletvekili Kaan Koç ve Hatay Milletvekili Adem Yeşildağ ile 71 Milletvekili tarafından sunulan Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda görüşülerek kabul edilmiştir.

4708 sayılı Yapı Denetim Hakkında Kanunun bazı maddeleri ile Ek madde düzenlemesiyle;  1940’lı yıllardan bu yana mühendislik jeolojisi ve jeoteknik alanında imar, planlama, yapı üretim ve denetim süreçlerinde adım adım geliştirdiğimiz jeoloji bilim ve mühendisliği uygulamaları kapsamında yürüttüğümüz zemin ve temel etüt çalışmaları, mühendislik hizmeti olmaktan çıkarılarak sermaye şirketleri vasıtasıyla yürütülen hizmetler haline dönüştürülmektedir. Ayrıca, etüt ve proje müellifliği hizmetleri ile yeni teknolojilerin geliştirilmesi ve test edilmesi,  geliştirilen ve kabul edilen standartlara uygun mühendislik hizmetlerinin özgürce üretilmesi teşvik edilmesi gerekirken, yapılan düzenleme ile zemin ve temel etüt kuruluşların kurulması, işleyişi, çalışma usul ve esasları, altyapısı, donanımı, çalıştıracağı personel, personelin nitelikleri, bir ilde kurulacak şirket sayısı, 3. kişilerle yapacağı sözleşme, alacağı asgari ve azami ücretler, tescil, kayıt, sicil gibi her türlü iş ve işlemleri Bakanlığın yapacağı düzenleme ve vereceği izinlere bağlanmış durumdadır. Yine her bir zemin ve temel etüt ücretinin %14 ile %28 arasında değişen oranda Bakanlık hesabına yatırılması zorunluluğu getirilerek, Bakanlık zemin ve temel etüt kuruluşlarının en büyük ortağı haline getirilmiş bulunmaktadır.

Günümüzde yapı üretim süreçlerinde faaliyet yürüten mimar, inşaat, makine, elektrik, harita gibi aynı projede görev alan proje müellifi mühendis ve mimarlara her hangi bir kısıtlayıcı düzenleme getirilmezken, zemin etütlerini gerçekleştiren, jeoloji mühendislerine sınırlama getirilmesi ve bununda afet güvenliği adı altında sunulması kabul edilemez.

Getirilen düzenleme Anayasanın 10’uncu, 48’inci ve 49’uncu maddelerine açıkça aykırıdır.

Şöyle ki;

1-TC Anayasanın “Kanun Önünde Eşitlik” maddesini düzenleyen 10’uncu maddesinde belirtilen “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar” hükmüne açıkça aykırıdır. Aynı projede görev alan mimar, inşaat, makine, elektrik, harita mühendisleri için kısıtlayıcı bir düzenleme getirilemezken, jeoloji mühendislerine kısıtlama getirilmesi kanun önünde eşitlik ilkesine açıkça aykırıdır ve kabul edilemez.

2- TC Anayasanın “Çalışma ve sözleşme hürriyeti” maddesini düzenleyen 48’inci maddesine belirtilen “Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbesttir” hükmüne de açıkça aykırıdır. Düzenlemeyle mal sahibi veya proje müellifi kişiler ile zemin ve temel etütlerini gerçekleştirecek kuruluşlar arasında akdedilecek sözleşme, sözleşmenin içeriği, asgari ve azami fiyatın belirlenmesi ve bu fiyatın ödenmesi gibi konuların Bakanlık tarafından belirleneceği belirtilmektedir. Bu durum açıkça sözleşme hürriyetine aykırıdır. Ayrıca üniversitelerin jeoloji mühendisliği bölümlerinden mezun olup, aldığı diploması ile mesleki uzmanlık alanı olan zemin ve temel etütleri konusunda kuruluş kurarak çalışması, “bir ilde faaliyet gösterebilecek olan kuruluş sayısının belirlenmesi” ibareleri ile getirilen kota uygulaması ile sınırlanmaktadır. Bu durum Anayasanın 48’inci maddesinde lafzını bulan “herkes dilediği alanda çalışma hürriyetine sahiptir” ilkesine aykırıdır. Yapılan düzenleme, jeoloji mühendislerini aldığı eğitim ve mesleki uzmanlık alanında dahi mühendislik kuruluşu kurup, çalışmasını engeller niteliktedir. Ayrıca, günümüzde zemin ve temel etüdü hizmeti üreten kuruluşlara ilişkin bir düzenleme getirilmediği için, şu an bu alanda görev alan 7000’e yakın jeoloji mühendisinin işsiz kalmasına sebebiyet verecektir. Bu husus Anayasanın “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49’uncu maddesinde belirtilen “Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır ”açıkça aykırıdır.

Yapılan bu düzenlemelerin meslek alanımıza etkileri değerlendirmek üzere sizleri 26.01.2026 tarih ve saat 20.30’da yapacağımız “MESLEGİMİZE VE GELECEĞİMİZE SAHİP ÇIKIYORUZ” temalı online toplantıya bekliyoruz.

Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi Hk. Toplantı

Zaman: 26 Oca 2026 20.30

Zoom Toplantısına Katılım Linki: 

https://us02web.zoom.us/j/85425643614?pwd=sLe0HdniX9hc1diUkVpk4MouDWkQpN.1

Toplantı Kimliği: 854 2564 3614

Parola: 955532

Saygılarımızla,

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası

Yönetim Kurulu